Κατά την διάρκεια της ιστορίας του ανθρώπου, κυρίως μέσα από την μυθολογία και αργότερα από την λογοτεχνία, έχουμε μαρτυρίες για μυστηριώδεις παρουσίες και φαινόμενα που τρομάζουν, ξαφνιάζουν ή ακόμη και σκοτώνουν τους μάρτυρες εμφάνισείς τους. Στοιχειά που εμφανίζονται από το πουθενά χωρίς να βλάπτουν κανένα (εξαιρέσει του τρόμου που προκαλούν), σπίτια που αλλάζουν μορφή, άτομα που εξαφανίζονται και εμφανίζονται ξαφνικά, πιάτα που πετάνε και βάζα που σπάζουν, βρίσκουν όλα στην γλώσσα μας τον προσδιορισμό φαντάσματα.

Ως λέξη το φάντασμα υπονοεί είτε το προϊόν φαντασίας ή το φάσμα με την έννοια οπτασία. Οι ρίζες της αντίστοιχης αγγλικής λέξης Ghost ή Geist στα γερμανικά σημαίνει και πνεύμα (λέξη με ρίζα την πνοή) που παραπέμπει στην ψυχή. Βάση αυτών θα μπορούσαν να εννοηθούν τα φαντάσματα ως ψυχές που για κάποιο λόγο δεν περνάνε στο επόμενο στάδιο (όποιο και αν είναι αυτό).

Το φάντασμα του Μάρλευ επισκέπτεται τον Εμπενίζερ Σκρουτζ στο διάσημο μυθιστόρημα του Ντίκενς - Πηγή: http://writingcompany.blogs.com/photos/uncategorized/marleys_ghost.jpgΦαντάσματα συναντάμε στον Όμηρο, με την κάθοδο του Οδυσσέα στο Άδη, όπου το αρχέτυπο που συναντάμε σε πολλές πιο σύγχρονες περιπτώσεις παρουσιάζεται στην απλούστερη μορφή: οι ψυχές δεν μιλάνε και ζητούν ανταλλάγματα ή εξυπηρετήσεις για να πραγματοποιήσουν αυτά που τους ζητούνται. Στην αμερικανοποιημένη κουλτούρα που βιώνουμε σήμερα έχουμε ταυτίσει τα φαντάσματα με μεγάλα εγκαταλελημένα σπίτια σε αγροτικές περιοχές του αμερικανικού Νότου, σε επαύλεις της Βρεττανίας ή της Νέας Αγγλίας.

Η αλήθεια είναι ότι ολόκληρος ο κόσμος είναι γεμάτος από φαινόμενα που μόνο ως φυσικά δεν θα μπορούσαν να ερμηνευθούν. Από το φάντασμα του ποδηλάτη στην Καλλιθέα στην Ρόδο μέχρι το πλοίο φάντασμα “Ιπτάμενος Ολλανδός” σε ολόκληρο τον κόσμο υπάρχουν τραγικές ιστορίες που φέρονται ως αιτίες να κρατούν παγιδευμένες τις ψυχές των ηρώων τους και να βασανίζουν τους ζωντανούς ανθρώπους που θα βρεθούν στον δρόμο τους.

Ανεξάρτητα με την ετυμηγορία για την φύση των φαντασμάτων από τις διάφορες πολιτισμικές δοξασίες ανά τους αιώνες που μιλάνε για διτές φύσεις του ανθρώπου, η μία εκ των οποίων μένει πίσω, ή για ψυχές που έχουν “υποχρεώσεις” και δεσμεύονται να τις εκπληρώσουν, τα φαντάσματα και οι τόποι στους οποίους δρουν χωρίζονται σε δύο βασικές κατηγορίες: τις αποτυπώσεις και τα διαδραστικά φαντάσματα.

Η Καφέ Κυρία του Raynham Hall - Πηγή: www.ghost.orgΗ πρώτη περίπτωση αφορά φαντάσματα που απεικονίζουν ένα τραγικό γεγονός που επαναλαμβάνεται σαν βιντεοσκοπημένο κλιπ στον χώρο αρχικής διεξαγωγής του. Αυτό το είδος “φασμάτων”, δεν διαθέτουν συνείδηση και αποτελούν τυχαίες απεικονήσεις παρελθόντων γεγονότων. Όπως, ακριβώς το φιλμ που εκτίθεται στο φως και αποτυπώνει το είδωλο του αντικειμένου που βρίσκεται μπροστά του, τα υλικά στον χώρο του αρχικού γεγονότος εκτίθενται “ενεργειακά” και υπό τις κατάλληλες ευκαιρίες αυτό το γεγονός ξαναπαίζει…

Η δεύτερη περίπτωση είναι τα συνήθη φαντάσματα. Συνήθη διότι αυτά όλοι αποκαλούν φαντάσματα. Αυτά με την σειρά τους χωρίζονται σε δύο κατηγορίες: τα ενσυνείδητα και τα ασυνείδητα. Τα τελευταία αποτελούν φασματικές μορφές, ορατές σε ανθρώπους, οι οποίες δεν φαίνεται να γνωρίζουν την ύπαρξη ή δεν αντιδρούν στην παρουσία ατόμων. Έτσι, η διάδραση περιορίζεται σε οπτική επαφή.

Τα ενσυνείδητα φαντάσματα είναι αυτά που προχωρούν την διάδραση σε μεγαλύτερο βαθμό. Έχουμε ηθελημένη (μέσω πνευματιστικών συναντήσεων) συνομιλία, έχουμε περιπτώσεις φασματικής επίθεσης, όπου το φάσμα πέφτει επάνω στον μάρτυρα της παρουσίας του, και μια σειρά άλλων ενσυνείδητων επαφών που φτάνουν μέχρι τραυματισμούς, ίσως και θανάσιμους, μέσω φαινομένων, όπως το polter-geist!

Η επιστήμη εξηγεί την πρώτη περίπτωση φαντασμάτων και ορισμένες υποκατηγορίες της δεύτερης με αρκετά σαφή επιστημονικά στοιχεία. Υπόηχοι που παράγονται από ρωγμές, διαθλάσεις φωτός σε λείες επιφάνειες που αποτυπώνονται στην υγρή και γεμάτη αέρια ατμόσφαιρα των παλαιών κτηρίων, αυθυποβολή στην ιστορική σημασία ενός χώρου ή τόπου κ.τ.λ.

Η έπαυλη Winchester - Πηγή: www.hauntedhamilton.com/ gotw_winchester.htmlΣτις περιπτώσεις, όμως, που έχουμε τραυματισμούς φυσιολογικών κατά τα άλλα ανθρώπων, σε καλές συνθήκες κ.ο.κ. η επιστήμη δεν γίνεται πειστική. Τα ανεξήγητα μυστήρια όπως της Έπαυλης Winchester, που συνεχίζει να κτίζεται και να τροποποιήται χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση, φαντασμάτων που “ζουν” σε πύργους συνομιλώντας με τους προσωρινούς ενοίκους τους, και τόσα άλλα φαντάζουν πολυπλοκότερα της επιστημονικής εξήγησης περί επιδράσεως του περιβάλλοντος στην ψυχολογία μας ή την θρησκευτική ερμηνεία περί δαιμονικών ενεργειών…

Ο κόσμος γύρω μας είναι άγνωστος: η επιστήμη δεν έχει ανακαλύψει σχεδόν τίποτα από την πραγματική του εικόνα ακόμη και η θρησκεία έχει χάσει την ευελιξία της για επαρκείς και μη στερεότυπες απαντήσεις. Εμείς, στα επόμενα άρθρα της θεματικής ενότητας “Άγνωστος Κόσμος” θα προσπαθήσουμε να περιγράψουμε τα μυστήρια του κόσμου! Ο καθένας ας βρει τις δικές του απαντήσεις…

Πηγές:
Βιβλίο: 21ος Αιώνας – Ανεξήγητα Φαινόμενα και οι άγνωστες δυνάμεις του ανθρώπου, Εκδόσεις Αρχέτυπο, Β’ Έκδοση, 2001
URL: theshadowlands.net
URL: www.skeptiseum.org
URL: www.ghosts.org

 

Το παρόν δημοσιεύθηκε πρωτότυπα στο WebPort. Μεταγράφηκε στο παρόν blog με την αρχική του ημερομηνία στις 15/12/2012.